原始資料來源與授權:
中央研究院民族學研究所 / Creative Commons BY-NC-SA TW 3.0 /
本語料庫為逐語素編製之改作成果,並依相同 CC BY-NC-SA TW 3.0 授權釋出。
01.古時候的人類
| 達悟語全文 | |
|---|---|
| o nimanoma a nimehtak do pongso ta do Irala ya am, ciciloan ko sira maran a icyalaw am, ononongan ko o pikeylilian na, ta nimamizing ko a. o nimanoma do pongso ta ya am, sira mina Paloy, ka da mina Ozamen a, ka da Pacilalaw, ori o nimanoma a. ji sira mingongyod a tao o karoan da, o karoan da am somavik a tao a. do Bosbosan, akman so sang a niyanan da, ta nimanoma niyanan da no tao do Bosbosan ya. sira Paloy rana ya am, ji sira akaw, ta ji sira tenneng a, asyo o kanen da? so to da nginomi so sazowsaw am, to sira nginom so ranom am, ori o angangayan no nakem da mina Paloy ya. tomezgek do wawa koman so binedbed da no mankakteh na, ori o ji na mingongyoji a tao ni Paloy ya, to mimivowak a mazakat a. si Pacilalaw rana ya am, a no katabtabngen o anak na am, sapopoen na am, to na gigita a dengdengen a yakan a, am ori o iweywawalam na ni Pacilalaw ya. sira mina Ozamen rana ya am, to sira saon nginonginom so ranom saon am, asyo o niakawan na? tana amyan so niakawan da am, katenngan o kanekanen da nira ori a. a no mangay sira milolay do obohobo no kacyaian sira ori am, ori o to da milolalolayi nira ori. a no mangay sira do panisibwan am, koan na am, "a to ko rana ngaroi o anak ko ta" koan na. "to mo rana patovoza do mazavang" koan da am, ori o iyangay da mina Ozamen ya. ori o nimanoma a tao do pongso ya a. | |
| 中譯全文 | |
| 關於我們島上最早的人類,這是我聽已故的伯叔說的,其他各村的故事我(報導人)不說,因為我沒聽說過。 我們這島上最早的人類,有 si Paloy 和 si Ozamen 及 si Pacilalaw 等人。但是他們有些還不是真正的真人;因為他們有些人已正常,有些人還不正常。 在 do Bosbosan 處,也曾是早期人類居住過的地方。 關於 si Paloy 這些人呢,他們是不耕作的,因為他們不會。他們哪有食物吃?他們就是喝風、喝水度日而已,這就是 si Paloy 這些人當時的情形。(註:此處說的喝風、喝水是指當時的人還不知如何生活;另外的意思是指好吃懶作的人。) 要嘛就潛入水裡吃姪子的魚餌。所以才說 si Paloy 這些人不是真人類的原因。甚至死掉的時候,屍骨是散掉的。 至於 si Pacilalaw 這個人呢,如果他看著抱在腿上的孩子胖嘟嘟的樣子,就把他煮來吃,這就是 si Pacilalaw 的情形。 還有 si Ozamen 這個人呢,也是喝風喝水度日子的人啊,他哪有田?就算有,反正也不知道他們吃什麼東西。 有的時候他們就去龍眼樹下盪鞦韆。 如果他們去田園工作,他(si Ozamen)若說:「我怎能丟下孩子不管呢!」其他人就說:「你不會把他丟到木筒裡嗎?」這就是 si Ozamen 一夥人的情形。 以上就是我們島上最早的人類的情形。 |
(1)
o nimanoma a nimehtak do pongso ta do Irala ya am, ciciloan ko sira maran a icyalaw am, ononongan ko o pikeylilian na, ta nimamizing ko a.
| o | nimanoma | a | nimehtak | do | pongso | ta | do | Irala | ya | am | , | ciciloan | ko | sira | maran | a | icyalaw | am | , | ononongan | ko | o | pikeylilian | na | , | ta | nimamizing | ko | a | . |
| o | ni- + m- + panoma | a | ni- + ma- + etak | do | pongso | ta | do | irala | ya | am | REDp- + cilo + -an | ko | sira | maran | a | icyalaw | am | ononong + -an | ko | o | pika- + RED- + ili + -an | na | ta | ni- + ma- + amizing | ko | a | ||||
| 主格標記 | 過去 + 主事焦點 + 使先 | 繫 | 過去 + 主事焦點.靜態動詞 + 爆 | 處格標記 | 蘭嶼,島,國 | 咱們,屬格,含 | 處格標記 | 蘭嶼島 | 指示詞,這個,這是 | 語尾助詞 | 部分重疊 + 耳屎 + 處焦 | 我,屬格 | 他們,它們,主格 | 伯,叔,舅,姑丈,姨丈 | 繫 | 加在已過世的親人稱謂之後,表尊敬,也讓人一聽就知道所提之人已過世 | 語尾助詞 | 述說 + 處焦 | 我,屬格 | 主格標記 | 使分開/使合併 + 重疊 + 村莊,部落,城鎮 + 名綴 | 他/她/它,屬格 | 否定 | 過去 + 受事焦點.能力 + 聽 | 我,屬格 | 語尾助詞 | ||||
| 主格標記 | 最先的 | 繫 | 破裂 | 處格 | 島 | 咱們的 | 處格 | 蘭嶼 | 這 | 助詞 | 耳聞 | 我(屬格) | 他們(主格) | 叔叔 | 繫 | 已故 | 助詞 | 講,說 | 我 | 主格標記 | 各村,其它部落 | 他的 | 否定 | 聽說過 | 我 | 助詞 | ||||
| CM | V | LNK | V | CM | N | PRO.GEN | CM | N | DEM | PRT | V | PRO.GEN | PRO.NOM | N.KIN | LNK | N | PRT | V | PRO.GEN | CM | N.DER | PRO.GEN | NEG | V | PRO.GEN | PRT |
中譯
關於我們島上最早的人類,這是我聽已故的伯叔說的,其他各村 的故事我(報導人)不說,因為我沒聽說過。
(2-1)
o nimanoma do pongso ta ya am, sira mina Paloy, ka da mina Ozamen a, ka da Pacilalaw, ori o nimanoma a.
| o | nimanoma | do | pongso | ta | ya | am | , | sira | mina | Paloy | , | ka | da | mina | Ozamen | a | , | ka | da | Pacilalaw | , | ori | o | nimanoma | a | . |
| o | ni- + m- + panoma | do | pongso | ta | ya | am | sira | mina | Paloy | ka | da | mina | Ozamen | a | ka | da | Pacilalaw | ori | o | ni- + m- + panoma | a | |||||
| 主格標記 | 過去 + 主事焦點 + 使先 | 處格標記 | 蘭嶼,島,國 | 咱們,屬格,含 | 指示詞,這個,這是 | 語尾助詞 | 他們,它們,主格 | 曾經,以前的,已故的 | Paloy | 和 | 他們,屬格 | 曾經,以前的,已故的 | Ozamen | 繫 | 和 | 他們,屬格 | Pacilalaw | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 主格標記 | 過去 + 主事焦點 + 使先 | 語尾助詞 | |||||
| 主格標記 | 最先的 | 處格 | 島 | 咱們的 | 這 | 助詞 | 他們(主格) | 已故的 | Paloy | 和 | 他們 | 已故的 | Ozamen | 繫 | 和 | 他們 | Pacilalaw | 那些 | 主格標記 | 最先的 | 語尾助詞 | |||||
| CM | V | CM | N | PRO.GEN | DEM | PRT | PRO.NOM | N | 人名 | CONN | PRO.GEN | N | 人名 | LNK | CONN | PRO.GEN | 人名 | DEM | CM | V | PRT |
中譯
我們這島上最早的人類,有si Paloy和si Ozamen及si Pacilalaw 等人。
(2-2)
ji sira mingongyod a tao o karoan da, o karoan da am somavik a tao a.
| ji | sira | mingongyod | a | tao | o | karoan | da | , | o | karoan | da | am | somavik | a | tao | a | . |
| ji | sira | mi- + REDp- + N- + oyod | a | tao | o | ka- + aro + -an | da | o | ka- + aro + -an | da | am | om- + savik | a | tao | a | ||
| 不 | 他們,它們,主格 | 主事焦點 + 部分重疊 + 虛擬 + 真的 | 繫 | 人,人類,達悟族的自稱 | 主格標記 | 名物化 + 很多 + 名物化 | 他們,屬格 | 主格標記 | 名物化 + 很多 + 名物化 | 他們,屬格 | 語尾助詞 | 主事焦點 + 另一邊 | 繫 | 人,人類,達悟族的自稱 | 語尾助詞 | ||
| 不 | 他們(主格) | 真正的 | 繫 | 人 | 主格標記 | 其他的 | 他們的 | 主格標記 | 其他的 | 他們的 | 助詞 | 不正常 | 繫 | 人 | 助詞 | ||
| AUX | PRO.NOM | V | LNK | N | CM | N.DER | PRO.GEN | CM | N.DER | PRO.GEN | PRT | V | LNK | N | PRT |
中譯
但是他們有些還不是真正的真人;因為他們有些人已正常, 有些人還不正常。
(3)
do Bosbosan, akman so sang a niyanan da, ta nimanoma niyanan da no tao do Bosbosan ya.
| do | Bosbosan | , | akman | so | sang | a | niyanan | da | , | ta | nimanoma | niyanan | da | no | tao | do | Bosbosan | ya | . |
| do | Bosbosan | akma + -an | so | sang | a | ni- + yan + -an | da | ta | ni- + m- + panoma | ni- + yan + -an | da | no | tao | do | Bosbosan | ya | |||
| 處格標記 | Bosbosan | 像..一樣 + 處焦 | 斜格標記 | 那樣,那個 | 繫 | 過去 + 有,在 + 處焦 | 他們,屬格 | 因為,不然 | 過去 + 主事焦點 + 使先 | 過去 + 有,在 + 處焦 | 他們,屬格 | 屬格標記 | 人,人類,達悟族的自稱 | 處格標記 | Bosbosan | 指示詞,這個,這是 | |||
| 處格 | Bosbosan | 像..一樣 | 斜格 | 那樣 | 繫 | 曾有過 | 他們的 | 因為 | 最先的 | 曾在過 | 他們 | 屬格 | 人 | 處格 | Bosbosan | 這 | |||
| CM | PLN | V | CM | DEM | LNK | V | PRO.GEN | CONN.CAUS | V | V | PRO.GEN | CM | N | CM | PLN | DEM |
中譯
在do Bosbosan處,也曾是早期人類居住過的地方。
(4-1)
sira Paloy rana ya am, ji sira akaw, ta ji sira tenneng a, asyo o kanen da?
| sira | Paloy | rana | ya | am | , | ji | sira | akaw | , | ta | ji | sira | tenneng | a | , | asyo | o | kanen | da | ? |
| sira | Paloy | rana | ya | am | ji | sira | N- + 'akaw | ta | ji | sira | a- + tenneng | a | asyo | o | kan + -en | da | ||||
| 他們,它們,主格 | Paloy | 已經 | 指示詞,這個,這是 | 語尾助詞 | 不 | 他們,它們,主格 | 虛擬 + 開墾 | 因為,不然 | 不 | 他們,它們,主格 | 虛.靜態 + 聰明,智慧,知道 | 繫 | 怎麼,哪有 | 主格標記 | 吃 + 受焦 | 他們,屬格 | ||||
| 他們(主格) | Paloy | 已經 | 這 | 助詞 | 不 | 他們(主格) | 耕作 | 因為 | 不 | 他們(主格) | 懂 | 繫 | 怎麼,哪有 | 主格標記 | 食物 | 他們的 | ||||
| PRO.NOM | 人名 | PRT.DISC | DEM | PRT | AUX | PRO.NOM | V | CONN.CAUS | AUX | PRO.NOM | V | LNK | QV | CM | N.DER | PRO.GEN |
中譯
關於si Paloy這些人呢,他們是不耕作的,因為他們不會。他們 哪有食物吃?
(4-2)
so to da nginomi so sazowsaw am, to sira nginom so ranom am, ori o angangayan no nakem da mina Paloy ya.
| so | to | da | nginomi | so | sazowsaw | am | , | to | sira | nginom | so | ranom | am | , | ori | o | angangayan | no | nakem | da | mina | Paloy | ya | . |
| so | to | da | N- + inom + -i | so | sazowsaw | am | to | sira | N- + inom | so | ranom | am | ori | o | REDp- + angay + -an | no | nakem | da | mina | Paloy | ya | |||
| 因此 | 就,忽然 | 他們,屬格 | 虛擬 + 喝 + 處焦 | 斜格標記 | 風,微風 | 語尾助詞 | 就,忽然 | 他們,它們,主格 | 虛擬 + 喝 | 斜格標記 | 水 | 語尾助詞 | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 主格標記 | 部分重疊 + 意義 + 處焦 | 屬格標記 | 心意,意思 | 他們,屬格 | 曾經,以前的,已故的 | Paloy | 指示詞,這個,這是 | |||
| 因此 | 就 | 他們 | 喝 | 斜格標記 | 風 | 助詞 | 就 | 他們(主格) | 喝 | 斜格標記 | 水 | 助詞 | 那樣 | 主格標記 | 用處 | 屬格標記 | 想法 | 他們的 | 已故的 | Paloy | 這 | |||
| CONN.SEQ | AUX | PRO.GEN | V | CM | N | PRT | AUX | PRO.NOM | V | CM | N | PRT | DEM | CM | V | CM | N | PRO.GEN | N | 人名 | DEM |
中譯
他們就是喝風、喝水度日而已,這就是si Paloy這些人 當時的的情形。 (註:此處說的喝風、喝水是指當時的人還不知如何生活。而另外的意思是指好吃懶作的人。)
(5)
tomezgek do wawa koman so binedbed da no mankakteh na, ori o ji na mingongyoji a tao ni Paloy ya, to mimivowak a mazakat a.
| tomezgek | do | wawa | koman | so | binedbed | da | no | mankakteh | na | , | ori | o | ji | na | mingongyoji | a | tao | ni | Paloy | ya | , | to | mimivowak | a | mazakat | a | . |
| om- + tezgek | do | wawa | om- + kan | so | -in- + bedbed | da | no | man- + kakteh | na | ori | o | ji | na | N- + mi- + ngongyod + -i | a | tao | ni | Paloy | ya | to | N- + mi- + REDp- + vowak | a | ma- + zakat | a | |||
| 主事焦點 + 潛水 | 處格標記 | 海,海水,海洋 | 主事焦點 + 吃 | 斜格標記 | 過去 + 捆綁 | 他們,屬格 | 屬格標記 | 關係 + 同胞手足 | 他/她/它,屬格 | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 主格標記 | 不 | 他/她/它,屬格 | 虛擬 + 主事焦點 + 真的 + 處焦 | 繫 | 人,人類,達悟族的自稱 | 人名屬格標記 | Paloy | 指示詞,這個,這是 | 就,忽然 | 虛擬 + 主事焦點 + 部分重疊 + 散亂 | 繫 | 主事焦點.靜態動詞 + 殺死,死掉 | 語尾助詞 | |||
| 潛水 | 處格 | 海 | 吃 | 斜格標記 | 餌 | 他們的 | 屬格 | 姪子 | 他的 | 那樣 | 主格標記 | 不 | 他 | 真的 | 繫 | 人 | 人名屬格標記 | Paloy | 這 | 就 | 散亂 | 繫 | 死掉 | 助詞 | |||
| V | CM | N | V | CM | N.DER | PRO.GEN | CM | N.KIN | DEM | CM | AUX | PRO.GEN | V | LNK | N | CM | 人名 | DEM | AUX | V | LNK | V | PRT |
中譯
要嘛就潛入水裡吃姪子的魚餌。所以才說si Paloy這些人不是真 人類的原因。甚至死掉的時候,屍骨是散掉的。
(6)
si Pacilalaw rana ya am, a no katabtabngen o anak na am, sapopoen na am, to na gigita a dengdengen a yakan a, am ori o iweywawalam na ni Pacilalaw ya.
| si | Pacilalaw | rana | ya | am | , | a | no | katabtabngen | o | anak | na | am | , | sapopoen | na | am | , | to | na | gigita | a | dengdengen | a | yakan | a | , | am ori | o | iweywawalam | na | ni | Pacilalaw | ya | . |
| si | Pacilalaw | rana | ya | am | a | no | ka- + REDp- + tabeng + -en | o | anak | na | am | sapopo + -en | na | am | to | na | a- + RED- + g'it + -a | a | dengdeng + -en | a | i- + akan | a | am ori | o | i- + REDp- + i- + REDp- + walam | na | ni | Pacilalaw | ya | |||||
| 人名格位標記 | Pacilalaw | 已經 | 指示詞,這個,這是 | 語尾助詞 | 發語詞 | 當,如果,若是 | 同 + 部分重疊 + 嬰孩胖胖的,很可愛的樣子 + 受焦 | 主格標記 | 孩子,小孩 | 他/她/它,屬格 | 語尾助詞 | 抱在腿上或抱在胸前 + 受焦 | 他/她/它,屬格 | 語尾助詞 | 就,忽然 | 他/她/它,屬格 | 虛.靜態 + 重疊 + 切割 + 受焦 | 繫 | 煮 + 受焦 | 繫 | 工焦 + 吃 | 繫 | 主格標記 | 工焦 + 部分重疊 + 工焦 + 部分重疊 + 休息 | 他/她/它,屬格 | 人名屬格標記 | Pacilalaw | 指示詞,這個,這是 | ||||||
| 主格 | Pacilalaw | 已經 | 這 | 助詞 | 發語詞 | 若 | 胖嬰孩 | 主格標記 | 孩子 | 他的 | 助詞 | 抱在腿上 | 他 | 助詞 | 就 | 他 | 切割 | 繫 | 煮 | 繫 | 吃菜 | 繫 | 因此 | 主格標記 | 討論 | 他 | 人名屬格標記 | Pacilalaw | 這 | |||||
| CM | 人名 | PRT.DISC | DEM | PRT | PRT | CM | V | CM | N | PRO.GEN | PRT | V | PRO.GEN | PRT | CONN.SEQ | PRO.GEN | V | LNK | V | LNK | V | LNK | CONN.SEQ | CM | V | PRO.GEN | CM | 人名 | DEM |
中譯
至於si Pacilalaw這個人呢,如果他看著抱在腿上的孩子胖嘟嘟的 樣子,就把他煮來吃,這就是si Pacilalaw的情形。
(7-1)
sira mina Ozamen rana ya am, to sira saon nginonginom so ranom saon am, asyo o niakawan na?
| sira | mina | Ozamen | rana | ya | am | , | to | sira | saon | nginonginom | so | ranom | saon | am | , | asyo | o | niakawan | na | ? |
| sira | mina | Ozamen | rana | ya | am | to | sira | saon | N- + REDp- + N- + inom | so | ranom | saon | am | asyo | o | ni- + 'akaw + -an | na | |||
| 他們,它們,主格 | 曾經,以前的,已故的 | Ozamen | 已經 | 指示詞,這個,這是 | 語尾助詞 | 就,忽然 | 他們,它們,主格 | 只有,總是,時常如此 | 虛擬 + 部分重疊 + 虛擬 + 喝 | 斜格標記 | 水 | 只有,總是,時常如此 | 語尾助詞 | 怎麼,哪有 | 主格標記 | 過去 + 開墾 + 處焦 | 他/她/它,屬格 | |||
| 他們(主格) | 已故的 | Ozamen | 已經 | 這 | 助詞 | 就 | 他們(主格) | 時常如此 | 喝 | 斜格標記 | 水 | 時常如此 | 助詞 | 怎麼,哪有 | 主格標記 | 田地 | 他的 | |||
| PRO.NOM | N | 人名 | PRT.DISC | DEM | PRT | AUX | PRO.NOM | ADVP | V | CM | N | ADVP | PRT | QV | CM | N.DER | PRO.GEN |
中譯
還有si Ozamen這個人呢,也是喝風喝水度日子的人啊,他哪有田?
(7-2)
tana amyan so niakawan da am, katenngan o kanekanen da nira ori a.
| tana | amyan | so | niakawan | da | am | , | katenngan | o | kanekanen | da | nira | ori | a | . |
| tana | am- + yan | so | ni- + 'akaw + -an | da | am | ka- + teneng + -an | o | RED- + kan + -en | da | nira | ori | a | ||
| 即使是 | 主事焦點 + 有,在 | 斜格標記 | 過去 + 開墾 + 處焦 | 他們,屬格 | 語尾助詞 | 動綴 + 聰明,智慧,知道 + 動綴 | 主格標記 | 重疊 + 吃 + 受焦 | 他們,屬格 | 他們,屬格 | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 語尾助詞 | ||
| 即使是 | 有,在 | 斜格標記 | 田地 | 他們 | 助詞 | 知道 | 主格標記 | 食物 | 他們 | 他們 | 那些 | 助詞 | ||
| CONC | V | CM | N.DER | PRO.GEN | PRT | V | CM | N.DER | PRO.GEN | PRO.GEN | DEM | PRT |
中譯
就算有,反正就也不知道他們吃什麼東西。
(8)
a no mangay sira milolay do obohobo no kacyaian sira ori am, ori o to da milolalolayi nira ori.
| a | no | mangay | sira | milolay | do | obohobo | no | kacyaian | sira | ori | am | , | ori | o | to | da | milolalolayi | nira | ori | . |
| a | no | m- + angay | sira | mi- + lolay | do | RED- + obo | no | ka- + cyai + -an | sira | ori | am | ori | o | to | da | N- + mi- + RED- + lolay + -i | nira | ori | ||
| 發語詞 | 當,如果,若是 | 主事焦點 + 去,往 | 他們,它們,主格 | 主事焦點 + 鞦韆,搖籃 | 處格標記 | 重疊 + ..的底下 | 屬格標記 | 名物化 + 番龍眼 + 名物化 | 他們,它們,主格 | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 語尾助詞 | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 主格標記 | 就,忽然 | 他們,屬格 | 虛擬 + 主事焦點 + 重疊 + 鞦韆,搖籃 + 處焦 | 他們,屬格 | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | ||
| 發語詞 | 若 | 去 | 他們(主格) | 盪鞦韆 | 處格 | 底下 | 屬格標記 | 番龍眼樹 | 他們(主格) | 那個 | 助詞 | 那樣 | 主格標記 | 就 | 他們 | 盪鞦韆 | 他們,屬格 | 那些 | ||
| PRT | CM | V | PRO.NOM | V | CM | N | CM | N.DER | PRO.NOM | DEM | PRT | DEM | CM | AUX | PRO.GEN | V | PRO.GEN | DEM |
中譯
有的時候他們就去龍眼樹下盪鞦韆。
(9-1)
a no mangay sira do panisibwan am, koan na am, "a to ko rana ngaroi o anak ko ta" koan na.
| a | no | mangay | sira | do | panisibwan | am | , | koan | na | am | , | " | a | to | ko | rana | ngaroi | o | anak | ko | ta | " | koan | na | . | |
| a | no | m- + angay | sira | do | paN- + ni- + sibo + -an | am | koan | na | am | a | to | ko | rana | N- + karo + -i | o | anak | ko | ta | koan | na | ||||||
| 發語詞 | 當,如果,若是 | 主事焦點 + 去,往 | 他們,它們,主格 | 處格標記 | 使 + 過去 + 上山工作 + 處焦 | 語尾助詞 | 說,想 | 他/她/它,屬格 | 語尾助詞 | 發語詞 | 就,忽然 | 我,屬格 | 已經 | 虛擬 + 離開 + 處焦 | 主格標記 | 孩子,小孩 | 我,屬格 | 否定 | 說,想 | 他/她/它,屬格 | ||||||
| 發語詞 | 若 | 去 | 他們(主格) | 處格 | 田園 | 助詞 | 說 | 他 | 助詞 | 發語詞 | 就 | 我 | 已經 | 離開 | 主格標記 | 孩子 | 我的 | 否定 | 說 | 他 | ||||||
| PRT | CM | V | PRO.NOM | CM | N.DER | PRT | V | PRO.GEN | PRT | PRT.DISC | AUX | PRO.GEN | PRT.DISC | V | CM | N | PRO.GEN | NEG | V | PRO.GEN |
中譯
如果他們去田園工作,他(si Ozamen)若說:「我怎能丟下 孩子不管呢!」
(9-2)
"to mo rana patovoza do mazavang" koan da am, ori o iyangay da mina Ozamen ya.
| to | mo | rana | patovoza | do | mazavang | koan | da | am | , | ori | o | iyangay | da | mina | Ozamen | ya | . | |
| to | mo | rana | pa- + tovoz + -a | do | ma- + zavang | koan | da | am | ori | o | i- + angay | da | mina | Ozamen | ya | |||
| 就,忽然 | 你,屬格 | 已經 | 使 + 跳下 + 受焦 | 處格標記 | 主事焦點.靜態動詞 + 木筒 | 說,想 | 他們,屬格 | 語尾助詞 | 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 主格標記 | 工焦 + 意義 | 他們,屬格 | 曾經,以前的,已故的 | Ozamen | 指示詞,這個,這是 | |||
| 就 | 你,屬格 | 已經 | 丟下 | 處格 | 木筒 | 說 | 他們 | 助詞 | 那樣 | 主格標記 | 作法 | 他們 | 已故的 | Ozamen | 這 | |||
| AUX | PRO.GEN | PRT.DISC | V | CM | N | V | PRO.GEN | PRT | DEM | CM | V | PRO.GEN | N | 人名 | DEM |
中譯
其它人就說:「你不會把他丟到木筒裡嗎?」這 就是si Ozamen一夥人的情形。
(10)
ori o nimanoma a tao do pongso ya a.
| ori | o | nimanoma | a | tao | do | pongso | ya | a | . |
| ori | o | ni- + m- + panoma | a | tao | do | pongso | ya | a | |
| 那個,那是,那樣,原來如此.主格 | 主格標記 | 過去 + 主事焦點 + 使先 | 繫 | 人,人類,達悟族的自稱 | 處格標記 | 蘭嶼,島,國 | 指示詞,這個,這是 | 語尾助詞 | |
| 那樣 | 主格標記 | 最先的 | 繫 | 人 | 處格 | 島 | 這 | 助詞 | |
| DEM | CM | V | LNK | N | CM | N | DEM | PRT |
中譯
以上就是我們島上最早的人類的情形。