(一)yakan「菜」
yakan「菜」是語根 kan「吃」衍生出的一詞,可分析為名詞「菜」或動詞「當菜吃」(例1–2),而 yakan 本身又可作為語幹形成新詞,例如(2)ipiyakan「才可以吃菜/可以吃菜的時間」,例(3)ji miyakan 為不及物動詞「不能吃」,例(4)ji yakanan 為及物動詞「不能吃的原因」。
1. íkong o yakan da no mownged?
「產婦吃什麼菜呢?」
2. viniay o yakan da, no ikapat da vehan rana am, ori o ipiyakan da rana so cinapay, a ka no koskosi a ka no peyret sira.
「他們可以吃肉類;四個月時就可以吃芋頭葉菜,還有koskosi魚和田螺等」
3. o mehakay na am, ji míyakan so keketan, ta makagegetget so zagaw.
「她的先生不能吃keketan魚, 吃了(小孩子)脖子會有割痕」
4. íkongo o ji da yakanan a among no mamili so kanen?
「懷孕不能吃什麼魚?」
(二)maka-「會/導致/致使」
前綴 maka- 形成不及物動詞,具潛力或能力義。語根經 r 重疊時,程度變輕或表動作頻繁,如 makatatapi「會變扁扁的」、makapapala「會容易常常咳嗽」(例5),makagegetget「會有一條一條的」(例6)。
5. ji ángan so aporon, ta makatatapi so oo a, ji ángan so koskosi ta makapapala.
「不能吃 aporon 魚,因為吃了(小孩子)頭形會變扁; 不能吃 koskosi 魚,吃了(小孩子)容易咳嗽」
6. o mehakay na am, ji míyakan so keketan, ta makagegetget so zagaw.
「她的先生不能吃 keketan 魚,吃了(小孩子)脖子會有割痕」
(三)序數 ika-
第九課介紹過基數的說法,本課介紹序數「第一、第二、第三…」的形成:在數字或名詞前加序數前綴 ika-,如 ikapira「第幾?」(例7),ikanem「第六」(例8),ikapat「第四」(例9)。
7. no ikapira am mangtekteb so awaz?
「(懷孕)幾個月時開始製作(剪割)孕婦的肚兜?」
8. no ikanem am, ori o ipangtekteb rana so awaz.
「六個月時開始製作孕婦的肚兜」
9. viniay o yakan da, no ikapat da vehan rana am, ori o ipiyakan da rana so cinapay, a ka no koskosi a ka no peyret sira.
「他們可以吃肉類; 四個月時就可以吃芋頭葉菜, 還有 koskosi 魚和田螺等」
(四)連續結構 ka-「然後」
表示接續動作或事件,可用連續前綴 ka-;這是一種名物化結構,不出現在句首,主事者一律用屬格,其他論元視動詞而定為斜格或處格。見(10):kai「然後來」、kapawaz「然後給人穿上肚兜」、kapanba「然後砍」。
10. no ikanem am, ori o ipangtekteb rana so awaz, kai na no mangdes a omades so velek a; kapawaz na sia do katawtao, kapanba no mehakay so kawalan.
「六個月時開始製作孕婦的肚兜,然後助產士會來按摩(孕婦的)肚子,然後把肚兜穿在孕婦身上; 接著男人去砍竹子。」